ผู้เขียน หัวข้อ: สมุนไพรโด่ไม่รู้ล้มประโยชน์เเละสรรพคุณ  (อ่าน 7 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

ธันวาคม 03, 2018, 06:50:38 PM
  • Full Member
  • ***
  • กระทู้: 158
  • เพศ: ชาย
    • ดูรายละเอียด



โด่ไม่รู้ล้ม
ชื่อสมุนไพร  โด่ไม่รู้ล้ม
ชื่ออื่นๆ / ชื่อท้องถิ่น หญ้าไก่นกคุ้ม , หญ้าสามสิบสองหาบ , หญ้าไฟนกคุ้ม , หนาดผา (ภาคเหนือ) , ขี้ไฟนกคุ่ม (เลย) , หญ้าปราบ (ภาคใต้) , หนาดมีแคลน (สุราษฎร์ธานี) , เคยโป๊ , ตะชีโกวะ (กะเหรี่ยง) , ก้อมทะ (ลั๊วะ) , จ่อเก๋ (ม้ง)
ชื่อวิทยาศาสตร์  Elephantopus scaber Linn.
ชื่อสามัญ   Prickly-Leaved Elephant’s Foot
วงศ์    ASTERACEAE

ถิ่นกำเนิด
โด่ไม่รู้ล้ม เป็นพืชที่ถูกเรียกชื่อตามรูปแบบของลำต้นที่เมื่อถูกเหยียบย่ำหรือถูกทับก็จะแบนราบลงไปกับพื้นดิน แต่ว่าเมื่อเวลาผ่านไปเพียงเดี๋ยวเดียว ลำต้นก็จะกลับมาตั้งโด่เหมือนเดิมก็เลยเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดชื่อ โด่ไม่รู้ล้ม ซึ่งพืชนี้ข้อมูลถิ่นกำเนิดที่จริงจริงยังกำกวมแม้กระนั้นจัดเป็นพืชในเขตร้อนที่เจอได้ในประเทศเขตร้อนทั่วทั้งโลก รวมถึงประเทศไทยด้วย ซึ่งในประเทศไทยสามารถเจอได้ทั่วทุกภาคของประเทศ แล้วก็พบได้ทั่วไปตามป่าดงดิบ ป่าสนเขา ป่าเต็งรัง และก็ป่าโปร่งที่มีภาวะของดินเป็นดินร่วนซุยคละเคล้าทราย
ลักษณะทั่วไป โด่ไม่รู้ล้ม จัดเป็นพืชล้มลุก ลำต้นสั้น กลม ชี้ตรง สูง 10-30 เซนติเมตร ตามผิวลำต้น มีขนสีขาวตรงละเอียดห่าง สาก ใบเป็นใบลำพังอยู่รอบๆเหนือเหง้าชิดกันเป็นวงกลม เรียงสลับชิดกันอยู่เป็นกระจุก คล้ายดอกกุหลาบซ้อนที่โคนต้น รูปแบบของใบเป็นรูปหอกหัวกลับ แผ่นใบกว้างราวๆ 3-5 เซนติเมตรและก็ยาวโดยประมาณ 8-20 ซม. ขอบของใบหยักหรือเป็นจักคล้ายฟันเลื่อยห่างๆมีเส้นแขนงของใบประมาณ 12-15 คู่ ส่วนของใบที่ค่อนไปทางปลายจะผายกว้าง แล้วสอบเป็นแหลมทู่ๆส่วนโคนใบจะสอบแคบจนถึงก้านใบ มีเนื้อใบหนาสาก ผิวใบจะมีขนสากเล็กๆขนตรงห่างมีสีขาว และก็มีขนต่อมห่างอยู่ทั้งคู่ด้าน โดยท้องใบจะมีขนมากกว่าข้างหลังใบ แผ่นใบมักแผ่ราบไปกับพื้นดิน ก้านใบยาวโดยประมาณ 0.5-2 เซนติเมตร หรือไม่มีก้านใบ ดอกช่อแทงออกจากกลางต้น ช่อดอกรูปขอบขนาน มี 4 ดอกย่อย ยาว 8-10 มม. เส้นผ่านศูนย์กลาง 2-3 มิลลิเมตร ดอกย่อยขนาดเล็กดอกรูปหลอดสีม่วง หลอดกลีบดอกยาว 3-3.5 มิลลิเมตร สะอาด ปลายกลีบยาว 1.5-2 มิลลิเมตร ไม่มีขน เกสรเพศผู้สีเหลือง มีอับเรณูยาว 2.2-2.3 มม. ปลายแหลม ฐานเป็นติ่งแหลม ก้านยกอับเรณูยาว 1.5-1.7 มม. เกสรเพศเมียมีก้านเกสรยาว 7-8 มม. ยอดเกสรยาว 0.5-0.6 มม. มีขนที่ปลายยอดและก็จบที่รอยแยก แต่ละช่อย่อยมาอยู่รวมกันเป็นช่อกลุ่มกลมที่ปลายก้านดอก รอบๆโคนกลุ่มดอกมีใบประดับประดาแข็งรูปสามเหลี่ยม แนบอยู่ 3 ใบ ยาว 1-2 ซม. กว้าง 0.5-1.5 เซนติเมตร ขอบของใบเรียบปลายเรียวแหลม ที่ผิวใบทั้งสองด้านมีขนตรงสีขาว ออกที่ปลายยอดแบบช่อแยกแขนง ก้านช่อดอกมีความยาวได้ถึง 8 เซนติเมตรรวมทั้งมีขนสาดๆอยู่ทั่วไป ส่วนฐานรองดอกจะแบนและก็สะอาด มีเส้นผ่าศูนย์กลางโดยประมาณ 0.5-0.7 มิลลิเมตร วงใบประดับประดาเป็นรูปขอบขนาน มี 2 ชั้น สูงราว 7-10 มม. มีเส้นผ่าศูนย์กลางราวๆ 2-3 มิลลิเมตร ใบแต่งแต้มคล้ายรูปหอก ผิวด้านนอกมีขนตรง ส่วนขอบของใบมีขนครุย ชั้นนอกเป็นรูปใบหอกยาวประมาณ 4-6 มม.แล้วก็กว้างโดยประมาณ 0.5-1.5 มม. ปลายแหลม ส่วนชั้นที่ 2 เป็นรูปขอบขนานกว้างประมาณ 1-2 มม.แล้วก็ยาวโดยประมาณ 8-10 มม. ปลายแหลม สีขาว เป็นเส้นตรงแข็ง มี 5 เส้น เรียง 1 ชั้น ยาวราวๆ 5-6 มม.ส่วนผลได้ผลแห้งและไม่แตก รูปแบบของผลเล็กและก็เรียว เป็นรูปกรวยแคบ ผิวด้านนอกผลมีขนหนาแน่น ยาวประมาณ 2.5-3 มิลลิเมตรและกว้างประมาณ 0.4-0.5 มิลลิเมตร ผลไม่มีสัน
การขยายพันธุ์ โด่ไม่รู้ล้มเป็นพืชล้มลุกที่ทนแล้งได้ดิบได้ดี สามารถขยายพันธุ์ได้หลายวิธี อย่างเช่น การเพาะเม็ดหรือการแยกต้นแยกหัว ซึ่งสามารถปลูกเอาไว้ในแปลงหรือปลูกใส่กระถางได้โดยการปลูกโด่ไม่รู้ล้มนั้นก็ราวกับการปลูกพืชปกติ เป็น จัดแจงหลุมแล้วก็รองก้นหลุมใส่ต้นพันธุ์ลงไปกลบดินแล้วรดน้ำเพียงพอชุ่มแม้กระนั้นสภาพดินที่ปลูกควรเป็นดินร่วมผสมทราย แล้วก็ควรจะปลูกที่โล่งแจ้ง เหตุเพราะโด่ไม่รู|ไม่รู้เรื่อง|ไม่เคยรู้|ไม่เคยทราบ|ไม่ทราบ|ไม่รู้จัก}ล้มเป็นพืชที่ถูกใจแดดและก็ทนแล้งได้ดี
องค์ประกอบทางเคมี
ในส่วนต่างๆของโด่ไม่รู้ล้มเจอสารกลุ่ม elephantopins รวมทั้ง deoxyelephanpin Crepiside E, cynaropicrin deacyl; cyanaropicrin-3-β-D-glucopyranoside deacyl; dotriacontan-1-ol; elephantopin, 11-13-dihydro-deoxy; elephantopin, 11-13-dihydro; elephantopin deoxy; elephantopin, iso-deoxy; friedelanol, epi; friedelinol, epi; lupeol; stigmasterol; stigmasterol 3-O- β-D-glucoside; triacontan-1-ol; zaluzanin C, gluco; scabertopin


ผลดี/คุณประโยชน์

แบบเรียนยาไทย ทั้งต้น มีรสกร่อยขื่นให้เป็นยาขับฉี่ แก้ไข้ แก้ไข้จับสั่น ขับน้ำเหลืองเสีย แก้บิด แก้ท้องร่วง แก้ไอ แก้วัณโรค บำรุงหัวใจ ขับเหงื่อ ขับรอบเดือนขับพยาธิตัวกลม แก้เยี่ยวทุพพลภาพ บำรุงความกำหนัด แก้กระษัยขับไส้เดือน แก้กามโรค แก้บวมน้ำ แก้นิ่ว แก้ไข้หวัด แก้เจ็บคอ แก้ตาแดง แก้โรคดีซ่าน แก้เลือดกำเดาออกง่าย แก้ฝี แก้แผลมีหนอง แก้แผลงู แก้แมลงมีพิษกัดต่อย แก้อักเสบ แก้แผลในกระเพาะอาหาร แก้แผลยุ่ยในปาก แก้เหน็บชา ราก รสกร่อยฝาด ขับเยี่ยว แก้ไข้ตัวร้อน แก้ไข้หวัด แก้ไอเรื้อรังแก้ท้องเดิน แก้บิด ขับพยาธิ ขับประจำเดือน บีบมดลูก ต้มเอาน้ำอมแก้ปวดฟัน แก้ฝี แผลมีหนอง บวมอักเสบทั้งหลายแหล่ เป็นยาคุมกำเนิดสำหรับหญิงที่คลอดลูกใหม่ เป็นยาบำรุง เป็นยาขับไส้เดือน รักษาโรคบุรุษ ต้มดื่มแก้คลื่นไส้ ใบ รสกร่อยขื่น รักษารอยแผล แก้โรคผิวหนัง แก้ไข้ ขับเยี่ยว แก้อ่อนเพลีย รักษากามโรค รักษาโรคบุรุษ เป็นยาคุมสำหรับหญิงที่คลอดลูกใหม่ เป็นยาบำรุง เป็นยาขับไส้เดือน แก้ไอ กระตุ้นแล้วส่งผลให้มีการเกิดความกำหนัด รากและใบ รสกร่อยฝาดขับปัสสาวะ แก้ท้องเดิน แก้โรคแผลในกระเพาะอาหารแก้บิด แก้กามโรคในสตรี ไม่ระบุส่วนที่ใช้ บำรุงกำลัง ชูกำลัง ตัดกษัย บำรุงกษัยไม่ให้เกิด แก้ฉี่ทุพพลภาพ บำรุงความกำหนัด ขับเยี่ยว แก้ไข้จับสั่น แก้ไอ แก้ไข้ ขับพยาธิไส้เดือน แก้กามโรค แก้โรคหลอดลมอักเสบ แก้ปวดบวม แก้ตับอักเสบ แก้บิด รักษาตัวบวม รักษาไตอักเสบ
แบบเรียนยาท้องถิ่น ใช้ รากต้มน้ำ แก้ไอ ชูกำลัง บำรุงสมรรถภาพทางเพศ ร้อนใน อยากดื่มน้ำ แก้ไข้ ราก ต้มน้ำกินหรือดองสุราดื่ม เข้ากับยากำลังเสือโคร่ง ม้ากระทืบโรงบำรุงร่างกายแก้ปวดเมื่อย ราก ลำต้น ใบ และก็ผล ต้มน้ำดื่ม แก้โรคกระเพาะอาหาร แก้ไอ
 
ตำราหมอแผนจีน
 
โด่ไม่รู้ล้มกล่าวไว้ว่า ” ทั้งต้น มีรสขมเผ็ด ฤทธิ์เย็น เข้าเส้นลมปราณ ปอด ตับและม้าม สรรพคุณ แก้เจ็บคอ รักษาต่อมทอนซิลอักเสบ แก้บวมน้ำภายในร่างกาย โรคกำเดาห้ามเลือด นิ่วในทางเดินปัสสาวะ ขับฉี่ ฝีข้างในรวมทั้งด้านนอก ใช้ข้างนอกแก้โรคผิวหนัง แก้พิษงู แมลงสัตว์กัดต่อย
ส่วนในทางหมอแผนปัจจุบัน ระบุว่า โด่ไม่รู้ล้มอาจช่วยเรื่องบำรุงร่างกาย แก้อาการอ่อนล้า ช่วยทำให้มีกำลัง แล้วก็มีฤทธิ์ในการช่วยถอนพิษไข้แก้อาการตัวร้อน แก้ไอ แก้อ้วก แก้ท้องเสีย โดยแนวทางรับประทานที่ดีที่สุดเป็นการนำมาต้นน้ำดื่ม รวมทั้งยังสามารถช่วยลดความเสี่ยงในการกำเนิดมะเร็งต่อมลูกหมากได้ โดยมีรายงานศึกษาเรียนรู้ว่าที่เอทานอลที่สกัดได้จากโด่ไม่รู้ล้มมีค่าความเข้มข้นซึ่งสามารถช่วยลดการเสี่ยงสำหรับเพื่อการกำเนิดมะเร็งต่อมลูกหมาก นอกจากนั้นทางการแพทย์ยังนำโด่ไม่รู้ล้มไปสกัดเพื่อรักษาอาการอักเสบจากการติดเชื่อชนิดต่างๆตัวอย่างเช่นไส้อักเสบ ต่อมน้ำเหลืองอักเสบ และยับยั้งเชื้อโรคแล้วก็เชื้อแบคทีเรีย ช่วยรักษาอาการที่เกี่ยวกับระบบเยี่ยวอาทิเช่นช่วยสำหรับในการขับปัสสาวะ แก้อาการขัดเบาซึ่งเป็นอาการเริ่มของฟุตบาทเยี่ยวอักเสบ ช่วยลดการเกิดนิ่ว และยังมีฤทธิ์ช่วยบำรุงกำหนัดเพิ่มความต้องการทางเพศอีกทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย ช่วยฟื้นฟูรวมทั้งบำรุงสมรรถภาพ ช่วยลดสภาวะอวัยวะสืบพันธุ์แข็งช้า อ่อนตัวเร็ว รวมทั้งหลั่งเร็วในผู้ชาย ทำให้โด่ไม่รู้ล้มจึงเป็น 1 ในสมุนไพรที่นิยมนำไปสกัดเป็นยาหรือสินค้าเสริมอาหารที่ให้สรรพคุณสำหรับในการสร้างเสริมสมรรถนะทางเพศ
ต้นแบบ / ขนาดวิธีใช้
• แก้เลือดกำเดา ใช้ต้นสด 30-60 กรัม (หรือต้นแห้ง หนัก 10-15 กรัม) ต้มกับเนื้อหมูพอสมควร กินติดต่อกันเป็นเวลานาน 4-5 วัน
• แก้โรคดีซ่าน ใช้ต้นสด 120-240 กรัม ต้มกับเนื้อหมูพอควร รับประทานติดต่อกันเป็นเวลานาน 4-5 วัน
• แก้ท้องมาน ใช้ต้นสด 60 กรัม ต้มเอาน้ำกิน เช้า-เย็น หรือต้มกับเนื้อหมูกิน
• แก้ขัดค่อย ใช้ต้นสด15-30 กรัม ต้มเอาน้ำดื่ม
• แก้นิ่ว ใช้ต้นสด 90 กรัม ต้มกับเนื้อหมู 120 กรัม เพิ่มน้ำใส่เกลือน้อย ต้มเคี่ยว กรองเอาแต่น้ำ แบ่งไว้ดื่ม 4 ครั้ง
• แก้ต่อมทอนซิลอักเสบ แก้เจ็บคอ ใช้ต้นแห้ง 6 กรัม แช่น้ำร้อน 300 ซีซี(ราวขวดแม่โขง) นาน 30 นาที รินเอาน้ำหรือจะบดเป็นผุยผงปั้นเม็ดไว้รับประทานก็ได้
• แก้ต่อมน้ำเหลืองอักเสบ ใช้ต้นสด 30 กรัม ต้มเอาน้ำดื่ม
• แก้ฝีบวมหรือฝีเป็นหนอง ใช้ต้นสด ตำผสมเกลือบางส่วน ละลายน้ำส้มสายยกเพียงพอข้นๆพอก
• แก้ฝีฝักบัว ใช้ต้นสด 25 กรัม ใส่น้ำ 1 ขวด รวมทั้งสุรา 1 ขวด ต้มดื่มและก็ใช้ต้นสดต้มกับน้ำ เอาน้ำล้างหัวฝีที่แตก
รักษาโรคผิวหนังต่างๆและก็ใช้ทาแผล โดยใช้ใบสด 2 กำมือ มาเคี่ยวกับน้ำมันมะพร้าวแล้วก็ใช้ทาบริเวณที่เป็น หรือใช้รากและใบ (สดหรือแห้งก็ได้) 2 กำมือ ต้มดื่มแก้ท้องร่วง แก้กระเพาะเป็นแผล ช่วยขับฉี่ หรือใช้อาบในสตรีข้างหลังคลอด ส่วนรากใช้ตำผสมพริกไทย แก้อาการปวดฟัน หรือใช้รากต้มกับน้ำแล้วก็ใช้อบแก้ปวดฟันก็ได้ด้วยเหมือนกัน
การศึกษาเล่าเรียนทางเภสัชวิทยา สารสกัดต่างๆของโด่ไม่รู้ล้มมีฤทธิ์ลดไข้ ลดการอักเสบ ลดความดันโลหิต แล้วก็มีความเป็นพิษต่อเซลล์ของมะเร็งต่อมลูกหมาก ยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย ยับยั้งเชื้อไวรัส ต่อต้านความเป็นพิษต่อตับ ลดไข้ ลดการอักเสบ ลดระดับความดันโลหิตและก็ยั้งการเคลื่อนไหวของลำไส้เล็กกระตุ้นมดลูก ยับยั้งเอนไซม์ reverse transcriptase, glutamate-oxaloacetate-transaminase และก็ glutamate-pyruvate-transaminase มีการเรียนผลของโด่ไม่รู้ล้มในหนูเพศผู้ต่อความกำหนัด คุณภาพน้ำเชื้อ อวัยวะเพศเสริม ขนาดและก็กล้ามเนื้อลึงค์ แล้วก็รูปร่างเพศลูก พบว่าสมุนไพรโด่ไม่รู้ล้ม มีฤทธิ์กระตุ้นกำหนัดและทำให้ระดับ testosterone สูงมากขึ้นในหนูแรท แม้กระนั้นในขนาดสูงกลับทำให้ระดับ testosterone และเชื้อน้ำเชื้อลดน้อยลง เพิ่มการเกิด libido เปลี่ยนค่า osmolality และจำนวนน้ำอสุจิของน้ำอสุจิ ลดเปอร์เซ็นต์อสุจิขยับเขยื้อน เพิ่มน้ำหนักของลับเสริม รวมทั้งเพิ่มสัดส่วนเพศลูก (เพศภรรยา/เพศผู้)
การเรียนรู้ทางพิษวิทยา
จากการศึกษาพบว่าน้ำต้มโด่ไม่รู้ล้ม หรือสารสกัด 50% เอทานอลจากพืชทั้งยังต้น ไม่มีพิษ เมื่อให้หนูถีบจักรกินแม้จะให้ในขนาดมากถึง 6.0 กรัม/กก. และพบว่าขนาดของสารสกัดทั้งสองประเภทที่ทำให้หนูถีบจักรตายร้อยละ 50 มีค่ามากยิ่งกว่า 2 กรัม/โล เมื่อฉีดเข้าทางช่องท้อง
สารสกัดรากและก็ใบที่หมักกับสุราโรง 40 ดีกรี เมื่อเอามาป้อนหนูทดลองในขนาดความเข้มข้น 2,000 มิลลิกรัมต่อกก. เพียงแค่ครั้งเดียว แล้วเก็บผลในวันที่ 14 ผลของการทดสอบพบว่าหนูไม่แสดงอาการไม่ดีเหมือนปกติ ส่วนการทดสอบความเป็นพิษแบบระยะสั้น พบว่าไม่ได้ต่างอะไรอย่างมีความนัยสําคัญของน้ำหนักตัว น้ำหนักตับ ไต ม้ามหัวใจ adrenal cortex แล้วก็อัณฑะ แล้วก็ระดับเอนไซม์ BUN creatinine AST และก็ ALT ของหนูทุกกรุ๊ป
 
ข้อแนะนำ / ข้อควรคำนึง
 
1. สตรีตั้งครรภ์ไม่สมควรทานอาหารเสริมหรือยาแผนโบราณที่มีส่วนประกอบจากโด่ไม่รู้ล้ม
2. คนที่มีอาการปัสสาวะมากผิดปกติไม่สมควรใช้โด่ไม่รู้ล้มเพราะมีสรรพคุณสำหรับเพื่อการขับฉี่ ซึ่งอาจจะทำให้อาการรุนแรงขึ้น
3. ผู้ที่มีสภาวะหยางพร่อง (กลัวหนาว , แขนขาเย็น , ไม่อยากกินน้ำ , ถ่ายเหลว , ตัวซีด , ง่วงนอนหงาวหาว นอน) ไม่ควรใช้โด่ไม่รู้ล้ม
 
เอกสารอ้างอิง

  • ไพบูลย์ แพงเงิน.สมุนไพรรู้ใช้ไกลโรค (สมุนไพรคู่บ้าน 2).กรุงเทพฯ:มติชน.2556.272 หน้า.
  • ผศ.ดร.วีณา นุกูลการ. โด่ไม่รู้ล้ม.สมุนไพรกับภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ.สำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.https://www.disthai.com/
  • โด่ไม่รู้ล้ม.ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีโด่ไม่รู้ล้ม.กลุ่มยาแก้อ่อนเพลีย บำรุงกำลัง บำรุงธาตุ.สรรพคุณสมุนไพร.โครงการอนุรักษ์พันธุ์กรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี
  • โด่ไม่รู้ล้ม.สารานุกรมสมุนไพร เล่ม 1 สมุนไพรสวนสิรีรุกขชาติ104.ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.